Ağız Kokusu Nasıl Geçer? Neden Olur ve Nasıl Giderilir?
Ağız Kokusu Nasıl Giderilir?
“Hocam, acaba ağzım mı kokuyor?”
Ağız kokusu nedeniyle diş hekimine başvuran hastalarımdan zaman zaman bu cümleyi duyuyorum.
Bazen kişi kendi ağız kokusunu fark ediyor, bazen de yakınından gelen bir uyarı sonrasında bu konu kafasına takılıyor. Özellikle sosyal ortamlarda insanı oldukça rahatsız edebilen bir durum olduğu için, çoğu kişinin aklına gelen ilk soru da aynı:
Ağız kokusu nasıl geçer?
Aslında bu sorunun cevabı, kokunun nedenine göre değişiyor.
Çünkü ağız kokusunu birkaç saatliğine bastırmak ile gerçekten ortadan kaldırmak aynı şey değil. Naneli sakız, mentollü pastil veya bazı gargaralar kokuyu geçici olarak azaltabilir. Ancak ağız içerisinde tedavi edilmesi gereken bir problem varsa, asıl sorun yerinde durmaya devam eder.
Bu nedenle ağız kokusuna yaklaşırken benim için en önemli soru:
“Hangi ürünü kullanalım?” değil, “Bu koku neden oluşuyor?”
Gelin biraz bunu konuşalım.
Ağız kokusu neden olur?
Tıptaki adıyla halitozis olarak adlandırılan ağız kokusunun birçok farklı nedeni olabilir.
En sık karşılaşılan nedenlerin önemli bir bölümü ağız içerisinden kaynaklanır. Dişlerin üzerinde ve diş aralarında biriken plak ve yiyecek artıkları, dil yüzeyindeki bakteriler, diş çürükleri, diş eti hastalıkları ve ağız kuruluğu bunların başında gelir.
Özellikle dilin yüzeyi, bakterilerin ve artıkların birikebildiği düzensiz bir yapıya sahiptir. Bu bakterilerin oluşturduğu uçucu kükürtlü bileşikler ağız kokusunun önemli kaynaklarından biridir.
Bunun dışında;
Diş çürükleri,
Diş eti hastalıkları,
Diş taşı ve yoğun plak birikimi,
Diş aralarında yiyecek birikmesi,
Ağız kuruluğu,
Temizliği yeterince yapılmayan protezler ve ağız içi apareyler,
Sigara ve tütün ürünleri,
Bademcik taşları,
Bazı burun ve boğaz problemleri
de ağız kokusuna katkıda bulunabilir.
Yani ağız kokusu dediğimiz şeyin tek bir nedeni yok.
Bu nedenle kalıcı bir ağız kokusunu değerlendirirken, yalnızca kokuyu bastırmaya çalışmak yerine kaynağını bulmak çok daha doğru bir yaklaşım.
Sabahları ağız kokusu neden olur?
“Hocam, sabah kalktığımda ağzım çok kötü kokuyor ama gün içerisinde azalıyor.”
Bu şikâyet oldukça tanıdık.
Uyku sırasında tükürük akışı azalır. Tükürüğün ağız içerisini temizleyici etkisi de azaldığı için gece boyunca ağız içerisinde bakterilerin oluşturduğu kokular daha belirgin hale gelebilir.
Özellikle ağızdan nefes alarak uyuyan kişilerde ağız kuruluğu daha belirgin olabileceğinden, sabah kokusu da daha fazla hissedilebilir.
Bu nedenle sabahları oluşan hafif ağız kokusu tek başına bir hastalık anlamına gelmez.
Ancak koku gün içerisinde de devam ediyor ve düzenli ağız bakımına rağmen geçmiyorsa, o zaman nedenini araştırmak gerekir.
Sabahları olan ağız kokusu ile ilgili daha fazla bilgi almak için "Sabahları Ağız Kokusu Neden Olur? Nasıl geçer?" isimli makaleme göz atabilirsiniz.
Ağız kokusu nasıl geçer?
Gelelim herkesin merak ettiği bölüme.
Ağız kokusunu azaltmak için yapılabileceklerin başında iyi bir ağız hijyeni geliyor. Ancak burada tek bir yöntemden değil, birkaç alışkanlığın birlikte uygulanmasından bahsediyoruz.
1. Dişlerinizi doğru şekilde fırçalayın
İlk adım oldukça basit:
Dişlerinizi düzenli ve doğru şekilde fırçalayın.
Dişlerin üzerinde biriken plak ve yiyecek artıkları bakterilerin çoğalması için uygun bir ortam oluşturabilir. Bu nedenle dişlerin tüm yüzeylerinin, özellikle diş eti kenarlarının yeterince temizlenmesi önemlidir.
Burada önemli olan yalnızca diş fırçasını kullanmak değil, doğru teknikle ve yeterli süreyle fırçalamaktır.
“Ben dişlerimi her gün fırçalıyorum ama yine de ağzım kokuyor.” diyorsanız, problemin diş fırçalamaktan daha fazlasıyla ilgili olabileceğini düşünmek gerekir.
Çünkü dişlerin arası, dil yüzeyi ve diş eti çevresi de ağız bakımının bir parçasıdır.
2. Diş aralarını temizleyin
Diş fırçasının ulaşamadığı bölgeler var.
Özellikle dişlerin birbirine temas ettiği yüzeylerde yiyecek artıkları ve plak birikebilir. Bu nedenle diş ipi veya diş aralarının yapısına uygun arayüz fırçaları kullanılabilir.
Özellikle yemeklerden sonra sürekli aynı bölgede yiyecek biriktiğini fark ediyorsanız, bunu sadece “benim dişim böyle” diye geçiştirmemek gerekir.
Bazen dişlerin arasındaki temas noktası, diş eti problemi veya mevcut bir dolgu nedeniyle yiyecek birikimi oluşabilir.
Bu da hem ağız kokusuna hem de zaman içerisinde başka ağız ve diş problemlerine zemin hazırlayabilir.
3. Dilinizi temizlemeyi unutmayın
Ağız bakımında çoğu zaman dişlere odaklanıyoruz.
Oysa dilin özellikle arka bölümleri, bakterilerin ve artıkların birikebildiği alanlardan biridir.
Bu nedenle dil temizliği, ağız kokusunu azaltmaya yönelik günlük bakımın bir parçası olabilir.
Dil temizleyici kullanabileceğiniz gibi, uygun bir diş fırçasıyla da dil yüzeyini nazikçe temizleyebilirsiniz.
Burada önemli olan dili sert şekilde kazımamak.
Nazik ve düzenli bir temizlik yeterli.
Özellikle sabahları dilinizin üzerinde belirgin bir tabaka oluşuyorsa, dil temizliğine biraz daha fazla dikkat edebilirsiniz.
4. Ağız kuruluğuna dikkat edin
Tükürük, ağız sağlığında düşündüğümüzden çok daha önemli.
Ağız içerisindeki artıkların uzaklaştırılmasına ve ağız ortamının dengelenmesine yardımcı oluyor. Tükürük miktarı azaldığında ise ağız kuruluğu ve buna bağlı olarak ağız kokusu daha belirgin hale gelebiliyor.
Yeterli sıvı tüketmemek, ağızdan nefes almak, bazı ilaçlar ve çeşitli sağlık sorunları ağız kuruluğuna neden olabilir.
Eğer gün içerisinde sürekli ağzınızın kuruduğunu hissediyorsanız, sadece daha fazla gargara kullanmak yerine ağız kuruluğunun nedenini de araştırmak gerekir.
5. Şekersiz sakız yardımcı olabilir
Dişlerinizi fırçalayamadığınız zamanlarda şekersiz sakız pratik bir yardımcı olabilir.
Sakız çiğnemek tükürük akışını artırarak ağız kuruluğunun azalmasına ve ağız içerisindeki artıkların uzaklaştırılmasına katkı sağlayabilir.
Ancak burada önemli bir ayrım var:
Sakız, diş fırçalamanın alternatifi değildir.
Özellikle şekersiz sakızdan bahsediyoruz. Şekerli sakızlar ise çürük riskini artırabileceğinden aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
6. Ağız gargarası kullanmak gerekir mi?
Ağız gargaralarının ağız kokusunun azaltılmasında yeri olabilir.
Ancak bütün gargaraları aynı kefeye koymamak gerekiyor.
Bazı kozmetik gargaralar yalnızca kokuyu ve ağız tadını kısa süreliğine değiştirebilir. Antimikrobiyal veya koku oluşturan bileşikler üzerinde etkili bazı içerikler ise daha farklı amaçlarla kullanılabilir. Çinko tuzları da ağız kokusunu azaltmaya yönelik bazı ürünlerde kullanılan içerikler arasındadır.
Fakat yine aynı noktaya geliyoruz:
Gargara, altta yatan diş problemini tedavi etmez.
Örneğin dişinizde çürük varsa, diş etinizde ciddi bir problem bulunuyorsa veya restorasyonunuzun çevresinde sürekli yiyecek birikiyorsa, sadece gargara kullanarak kalıcı çözüm beklemek doğru olmaz.
Bu nedenle ağız gargarasını uygun durumlarda ağız bakımını destekleyen bir yardımcı olarak görmek daha doğru.
Diş çürüğü ağız kokusuna neden olur mu?
Evet, olabilir.
Özellikle yiyecek artıklarının biriktiği, temizlenmesi zor çürüklerde bakteriyel faaliyet ve buna bağlı kötü koku ortaya çıkabilir. Diş çürükleri ağız kokusunun bilinen nedenleri arasında yer alıyor.
Bu nedenle uzun süredir devam eden ağız kokusu olan bir kişide dişlerin tek tek değerlendirilmesi önemlidir.
Bazen kişi ağız kokusunun nedenini gargarada, midede veya beslenmesinde ararken sorun aslında uzun zamandır tedavi edilmeyen bir diş olabilir.
Diş eti hastalıkları ağız kokusu yapar mı?
Bu da oldukça sık karşılaştığımız nedenlerden biri.
Dişlerin çevresinde biriken plak ve diş taşı, diş etlerinde iltihabi problemlere yol açabilir. Diş eti hastalıklarında kötü koku ve ağızda kötü tat görülebilir.
Özellikle;
Diş eti kanaması,
Diş etlerinde şişlik,
Kızarıklık,
Ağız kokusu,
Dişlerin arasında yiyecek birikmesi,
İleri durumlarda dişlerde sallanma
gibi şikâyetler varsa diş eti sağlığının değerlendirilmesi gerekir.
Burada yalnızca kokuyu gidermeye çalışmak yerine, diş eti hastalığının kendisini tedavi etmek gerekir.
Diş taşı ağız kokusu yapar mı?
Diş taşı doğrudan “koku üreten bir taş” gibi düşünülmemeli.
Ancak diş taşı ve plak birikimi, bakterilerin tutunabileceği ve ağız hijyeninin zorlaşabileceği alanlar oluşturabilir. Bu nedenle yoğun plak ve diş taşı birikimi ağız kokusuna katkıda bulunabilir.
Bu nedenle düzenli ağız bakımına rağmen diş taşı birikimi fazlaysa, profesyonel değerlendirme ve gerekli durumlarda temizlik yapılması önemlidir.
Dolgu, kaplama veya protezler ağız kokusuna neden olabilir mi?
Bazen problem doğrudan dişin kendisinden değil, daha önce yapılan bir restorasyonun çevresinden kaynaklanabilir.
Örneğin yiyecek birikimine neden olan bir dolgu, temizlenmesi zor bir kaplama kenarı veya yeterince temizlenmeyen bir protez, ağız içerisinde bakteri ve artıkların birikmesine zemin hazırlayabilir.
Bu nedenle ağız kokusu değerlendirilirken daha önce yapılmış dolgular, kaplamalar, köprüler ve protezler de gözden geçirilmelidir.
Ağız kokusu mideden mi gelir?
İşte hastaların en sık sorduğu sorulardan biri.
“Hocam, benim midemden geliyor olabilir mi?”
Ağız kokusu denildiğinde birçok kişinin aklına ilk olarak mide geliyor.
Ancak ağız kokusunun birçok yaygın nedeni doğrudan ağız içerisinde bulunuyor. Bu nedenle kalıcı ağız kokusu değerlendirilirken öncelikle ağız ve diş sağlığı açısından olası nedenlerin araştırılması gerekir.
Bu, mide veya sindirim sistemiyle ilişkili durumların hiçbir zaman rolü olmadığı anlamına gelmez.
Reflü gibi bazı durumlar ağız kokusuyla ilişkili olabilir. Bunun yanında burun, sinüs, boğaz ve bademciklerle ilgili problemler de bazı kişilerde değerlendirmeye alınabilir.
Ancak:
“Ağız kokusunun nedeni kesinlikle midedir.”
şeklinde düşünmek doğru olmaz.
Ağız içerisinde bir neden bulunamıyorsa ve şikâyet devam ediyorsa, kişinin diğer belirtilerine göre farklı nedenler araştırılabilir.
Aç kalmak ağız kokusunu artırır mı?
Uzun süre aç kalmak veya çok düşük kalorili diyetler bazı kişilerde ağız kokusunu artırabilir. NHS de açlık ve hızlı kilo vermeye yönelik aşırı kısıtlayıcı diyetleri ağız kokusunun nedenleri arasında sayıyor.
Bunun yanında uzun süre yemek yememek, ağız kuruluğunun daha belirgin hissedilmesine de katkıda bulunabilir.
Ancak ağız kokusunu önlemek için sürekli bir şeyler yemek gerektiği anlamına gelmez.
Dengeli beslenmek, yeterli sıvı almak ve düzenli ağız bakımını sürdürmek çok daha önemlidir.
Sigara ağız kokusu yapar mı?
Evet.
Sigara ve diğer tütün ürünleri ağız kokusuna katkıda bulunabilir. Ayrıca tütün kullanımı ağız kuruluğunu artırabilir ve diş eti hastalıkları açısından da önemli bir risk faktörüdür.
Bu nedenle ağız kokusunu azaltmaya çalışırken yalnızca diş macunu veya gargara gibi ürünlere odaklanmak yerine tütün kullanımını da gözden geçirmek gerekir.
Ağız kokusu geçmiyorsa hangi doktora gidilmeli?
Bence burada en mantıklı başlangıç diş hekimi muayenesidir.
Çünkü ağız kokusunun yaygın nedenlerinin önemli bir kısmı ağız içerisindeki problemlerdir.
Diş hekimi muayenesinde;
Diş çürükleri,
Diş eti hastalıkları,
Diş taşı ve plak birikimi,
Dil yüzeyi,
Diş aralarındaki yiyecek birikimleri,
Dolgu ve kaplamalar,
Protezler,
Ağız kuruluğu
gibi birçok faktör değerlendirilebilir.
Eğer ağız içerisinde ağız kokusunu açıklayabilecek bir neden bulunamaz ve şikâyet devam ederse, kişinin diğer belirtilerine göre ilgili hekimlere yönlendirme yapılabilir.
Örneğin burun ve boğazla ilgili belirgin şikâyetler varsa KBB değerlendirmesi gerekebilir.
Ağız kokusu ne zaman diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir?
Aslında cevap oldukça basit:
Düzenli ağız bakımına rağmen ağız kokusu birkaç hafta içerisinde düzelmiyorsa bir diş hekimine görünmek iyi bir fikirdir.
Özellikle ağız kokusuna;
Diş eti kanaması,
Diş eti şişliği veya ağrısı,
Diş ağrısı,
Dişlerde sallanma,
Sürekli kötü tat,
Dişlerin arasında yiyecek birikmesi
gibi şikâyetler eşlik ediyorsa muayeneyi ertelememek gerekir.
Ağız kokusunu azaltmak için günlük olarak ne yapabilirsiniz?
İşi biraz daha pratik hale getirelim.
Günlük ağız bakımınızda;
Dişlerinizi günde en az iki kez doğru teknikle fırçalayın.
Diş aralarını diş ipi veya uygun arayüz fırçalarıyla temizleyin.
Dil yüzeyini nazikçe temizleyin.
Yeterli sıvı tüketmeye dikkat edin.
Ağız kuruluğunuz varsa nedenini araştırın.
Gerekli durumlarda şekersiz sakızdan yararlanabilirsiniz.
Diş taşı ve plak birikimini ihmal etmeyin.
Çürük ve diş eti problemlerini ertelemeyin.
Protez, köprü ve diğer ağız içi apareylerin temizliğini düzenli yapın.
Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmaya çalışın.
Ağız kokusu devam ediyorsa sadece kokuyu bastırmak yerine nedenini araştırın.
Kısacası...
Ağız kokusu hepimizin zaman zaman yaşayabileceği bir durum.
Özellikle sabahları, uzun süre aç kaldığımızda veya ağzımız kuruduğunda ortaya çıkan geçici koku tek başına ciddi bir problem anlamına gelmeyebilir.
Ama sürekli devam eden veya sık tekrarlayan ağız kokusunu görmezden gelmemek gerekir.
Çünkü bazen bu koku, ağız içerisinde tedavi edilmesi gereken bir problemin habercisi olabilir.
Benim bu konuda hastalarıma yaklaşımım aslında oldukça basit:
Önce kokuyu bastırmaya değil, kaynağını bulmaya çalışalım.
Dişlerinizi doğru şekilde fırçalayın, diş aralarınızı temizleyin, dilinizi ihmal etmeyin ve ağız kuruluğuna dikkat edin.
Bunlara rağmen koku devam ediyorsa bir diş hekimi muayenesiyle ağız içerisindeki olası nedenleri değerlendirmek en doğru başlangıç olacaktır.
Çünkü bazen ağız kokusundan kurtulmanın yolu yeni bir gargara veya sakız almak değil, uzun zamandır fark edilmeyen bir diş çürüğünü, diş eti problemini veya ağız içerisindeki başka bir sorunu tedavi etmektir.
Kokuyu bastırmak yerine kaynağını bulduğumuzda, kalıcı çözüme ulaşmak çok daha kolaydır.
Bu sayfada yer alan bilgiler tanı ve tedavi amaçlı değildir. Şikayetleriniz için mutlaka bir diş hekimine başvurunuz.
Yorumlar
Yorum Gönder